Museumregels

Museumregels banner
Een museumbezoek kan soms een diepe indruk maken.
Voor de gemiddelde museumbezoeker vormt de combinatie van het meestal indrukwekkende gebouw, de vaak zeldzame en kostbare objecten en de soms intrigerende of moeilijke museumteksten – dat alles onder het toeziend oog van oplettende bewakers – een unieke ervaring die een leven lang blijft hangen.

Om het museum hang een aura van degelijkheid. Met zijn gespecialiseerde en vakkundige medewerkers en vaak lange staat van dienst is een museum een cultureel baken in een roerige tijd, een bron van waarheid en authenticiteit in een wereld waarin alles tijdelijk en ‘nep’ lijkt te zijn. Op een museum kun je tenminste vertrouwen

Maar toch weten doorgewinterde museumbezoekers dat niet alles ‘voor altijd’ is, en dat soms ook niet alles wat eens waar was, eeuwig waar is. Tentoonstellingsmakers geven soms een voorstelling van zaken die door de tijd ingehaald wordt, of door andere specialisten.
Ook al is het gebouw nog zo intimiderend, ook al zijn de objecten eeuwenoud en is het verhaal wondermooi en geloofwaardig, de geschiedenis leert dat er altijd een andere visie mogelijk is.

Door mensen bedachte indelingen en structuren in de tentoonstelling blijken het resultaat van een te smalle ‘scope’ geweest te zijn. Later zijn nieuwe feiten aan het licht gekomen, die niet samengaan met de oude uitgangspunten.
De wereld wordt groter, en de mensen ontwikkelen gaandeweg meer bewustzijn.
Wat eens ethisch verantwoord was, is dat nu niet meer. Iedere dag wordt de mensheid een stukje volwassener, wordt onze blik op de wereld helderder.

We leven in een tijd van transformatie. Oude waarheden worden niet meer klakkeloos geloofd.
Ook musea, ooit bakens van degelijkheid in een roerige maatschappij, ervaren dat het publiek niet alle eens zo vanzelfsprekende autoriteit als een gegeven accepteert. En dat hoeft ook niet.

Maar hoe gaan we dan om met een gevestigd instituut als een museum?
Welk advies kan een doorgewinterde bezoeker geven aan een beginnende bezoeker?

Over die vragen heb ik nagedacht. Het advies dat ik – museumprofessional en museumbezoeker – aan beginnende en gevorderde bezoekers wil geven heb ik samengevat in een aantal regels, die ik zelf in de loop van mijn leven geleerd heb. Regels die ik ook zelf belangrijk vind als houvast, als richtlijn.
Wat doe je als je zo’n imposant gebouw binnenstapt, hoe voorkom je dat je jezelf ‘verliest’ in de tentoonstelling?

Voor deze en andere museumvalkuilen wil ik met onderstaande museumregels een leuk en interessant museumbezoek mogelijk maken.
Als houvast in deze tijd waarin niets meer waar lijkt te zijn, en zelfs dat niet…

De museumregels:
1. Volg je eigen route en neem de tijd voor wat jou aanspreekt.
2. Bestudeer het verleden maar blijf leven in het heden.
3. Verwar de tentoonstelling niet met ‘de waarheid’.
4. Ideeën zijn meer waardevol dan objecten.
5. Probeer te kijken zonder te kiezen.
6. Soms kun je ook iets leren van andere bezoekers.
7. Kijk met aandacht, maar neem jezelf niet te serieus. Maak er geen wedstrijd van.
8. Houd het museum netjes.
9. Het is uiteindelijk jouw persoonlijke ervaring. Veel plezier!
10. Realiseer je dat iedere door museummedewerkers gemaakte orde in de tentoonstelling in feite onnatuurlijk is. Laat je niet verleiden tot een geloof in kunstmatig aangebrachte hiërarchieën, structuren, verbanden en regels die het resultaat zijn van het menselijk denkproces.
11. Cultureel erfgoed leeft en is subjectief van aard.
12. Erfgoed ontstaat steeds opnieuw.
13. Levend erfgoed maakt je blij; de rest is geschiedenis.
14. Erfgoed gaat niet over dingen, maar over mensen.
15. Museale objecten hebben geen objectieve kwaliteit of waarde. Onze waarden hebben de objecten.
16. Cultureel erfgoed is niet statisch, maar het resultaat van een dynamisch proces midden in de samenleving.
17. In het museum en de museumtuin zijn alle mensen welkom.
18. Elke tentoonstelling is tijdelijk.
19. Persoonlijke integriteit is nog waardevoller dan vriendschap.
20. In het museum leer je uiteindelijk vooral iets over jezelf. Probeer daarom zonder vooroordelen te kijken.
21. Niets is wat het lijkt.
22. Het linkeroor is stokdoof. Het rechteroor is stokoud. Maar het liefdevolle hart hoort alles.

Ten slotte een laatste tip, vooral voor de ‘denkers’ onder de museumbezoekers.
Uiteindelijk zal iedere bezoeker kunnen leren dat je het gelukkigst bent als je de tentoonstelling ziet als een product van het menselijk denken, met al zijn beperkingen, en de échte wereld als een product van de natuur.
Zie de tentoonstelling daarom als hulpmiddel, niet als doel op zich.
Weet dat door museummedewerkers bedachte theorieën meer geheugensteuntjes zijn, niet de ultieme waarheid.
Hoe meer we leren naar de ware orde van de natuur te leven, des te wijzer zullen we uiteindelijk zijn.

Geheel in lijn met deze regels wil ik benadrukken dat bovenstaande museumregels niet zaligmakend of definitief zijn; aan deze pagina wordt gewerkt!

Een eerste versie van deze regels verscheen hier.
Museumregels op social media: Twitter Facebook