2020 : De regenboog als symbool voor een nieuwe globale cultuur

Hoe The Rainbow Museum begon

Sinds 2011 maak ik een online museum over de regenboog: The Rainbow Museum. In 2012 volgde een sprookje over het museum, dat nu een boek is, maar dat je ook op de website lezen kunt. Het sprookje bedacht ik niet echt, maar ‘schreef ik zomaar op’. Het sprookje gaat over een nieuwe toekomst voor een oud museum. In de loop der jaren ben ik erachter gekomen wat de boodschap is van het sprookje en het museum.

Werkelijk een explosie van regenboogkunst is er te zien geweest over de hele wereld het afgelopen jaar. 2020 was een jaar waarin Covid ons fysiek op een afstand hield, maar de regenboog ons virtueel verbond.
Heel veel mensen droegen een eigen mooie creatie bij, plaatsten die achter hun raam en/of een foto ervan in één van de rainbow-facebookgroepen.
Jong en oud zocht op deze manier verbinding in deze tijd van ‘sociale afstand’.
De regenboog is dit jaar hét symbool geworden voor verbinding, voor hoop om gezamenlijk door deze crisis te komen.

Een crisis die niet alleen een medische crisis blijkt te zijn, maar ook een economische crisis en een waarden-crisis.
De economische waarden van de afgelopen jaren lijken geen houvast meer te geven. We kunnen het systeem niet repareren met noodverbanden en aansporingen om vooral te blijven kopen.
In het afgelopen jaar ging onze aandacht weer uit naar meer elementaire waarden en de eerste levensbehoeften zoals brood en wc-papier.
We kwamen er opnieuw achter, wat écht belangrijk is in een samenleving.
Werkers in de zorg, vuilnismannen, vakkenvullers, postbezorgers, leerkrachten, ik kan nog wel even doorgaan. Allemaal waardevolle mensen in beroepen die een cruciale rol vervullen, en die onze steun verdienen.
Zijn we niet te veel gericht geweest op ‘bijzonder’, op véél, op nóg meer en beter voor onszelf vooral ook, om het bijzondere van ‘wat gewoon is’ niet meer te kunnen waarderen, niet meer te zien?
Hoe waardevol waren onze waarden, als we de basis van onze maatschappij niet meer kunnen waarderen?

Voor mij is dit de wereldwijde boodschap van de regenboog en het sprookje van prinses Iris: opnieuw leren weer het mooie te zien in ‘het gewone’. Mensen hebben daar nu ook behoefte aan.
Want het is ‘het bijzondere’ dat zich kunstmatig afscheidt, maar ‘het gewone’ dat zich natuurlijk verbindt. Ik gebruik de regenboog voor de ’emancipatie’ van álle mensen, en zo is het symbool ook het mooist toch? Het afgelopen jaar is de regenboog verder als symbool voor verbondenheid en hoop voor iedereen gegroeid.

De regenboog is van niemand en iedereen, is onbetaalbaar en gratis. In ieder land, iedereen van hoog tot laag heeft er iets mee.
Een tijdloos, onveranderlijk symbool. Positief, het voegt een extra laag, een extra dimensie toe aan ‘alledaagse’ schoonheid. Goddelijk. Maar heel normaal ook.

Over de Rainbow Explorers en The Rainbow Museum

Van 2004 tot en met 2008 studeerde ik cultureel erfgoed (‘museologie’) aan de Reinwardt Academie en daarna verdiepte ik me verder in e-cultuur en erfgoedtransformatie. In 2011 realiseerde ik me dat de regenboog hét object is dat zich centraal als de zon in de overlap van deze domeinen bevindt. Een object dat van niemand is. Een virtueel object. Een object dat hét symbool van verandering is. Een object voor jong en oud, begrepen door alle culturen, door alle rangen en standen. Een tijdloos object.
Rembrandt is geniaal. Van Gogh is fascinerend. Zullen we deze schilders over 500 jaar nog op dezelfde manier waarderen in onze musea? Of zal er dan een andere – meer virtuele – cultuur zijn doorgebroken? Hoe ziet het museum van de toekomst eruit?

* * *

De zomervakantie van 2011 was het. Mijn vrouw Helena was met de kinderen bij de familie in Zuid-Afrika. En ik had tijd en rust. Voor mij de basisvoorwaarden voor creativiteit.
Ik wandelde door het bos (het bos langs de Franse Kampweg in Bussum om precies te zijn) en dacht na over een manier om met kinderen over filosofie te praten.
Want dat leek me een nuttige bezigheid.
En niet alleen over filosofie, maar ook over wetenschap en ‘verwondering’. Over wat ‘echt waar’ is, en wat niet.
Opeens moest ik denken aan de regenboog.
Een object dat bij ieder kind een positief gevoel oproept, en een ideaal object om de filosofische én wetenschappelijke verhalen mee te illustreren.
Immers, de regenboog bestaat als object niet écht, het is geen object in de lucht. De gekleurde boog is het resultaat van breking en terugkaatsing van licht in regendruppels. Dat licht valt op ons netvlies. Maar er is geen ‘objectief waarneembaar object’ in de lucht. De boog waarnaar we allemaal kunnen verwijzen is het resultaat van onze gedeelde persoonlijke, subjectieve waarnemingen. Iedereen ziet een andere boog, vanuit een andere hoek.
En deze virtuele, subjectieve boog kunnen we vervolgens wetenschappelijk duiden. Hoe mooi is dat! De theorie over licht, golven, breking van licht, fotonen, kleuren en bijvoorbeeld de snelheid van het licht is bijzonder interessant natuurlijk, ook voor kinderen.
Daarnaast heeft de regenboog in bijna alle culturen een positieve culturele, spirituele of religieuze connotatie.

Wat is de regenboog een mooi object om een universeel verhaal over filosofie, wetenschap en cultuur over te vertellen, realiseerde ik me.
De regenboog ‘bestaat’ niet objectief, maar ís er wel. Als er niets is om de boog mee te registreren, geen lens, geen oog, geen camera, dan is er ook geen boog. De boog is puur het resultaat van ons waarnemingsvermogen.
Dat soort gedachten had ik tijdens mijn wandeling. Wat een mooi verhaal om aan kinderen te vertellen. En aan het einde van de ‘les’ zou ieder kind een button of zo krijgen, met de regenboog erop. Nu nog een naam voor het ‘clubje’ bedenken!
‘s Avonds bedacht ik eerst ‘The Rainbow Experience’, maar dat was al een geregistreerde domeinnaam. Ik zocht een naam die nog niet bestond. Daarna brainstormde ik verder over een naam, en nog diezelfde avond bedacht ik Rainbow Explorers. Yes! Die naam bestond nog niet. Dezelfde avond registreerde ik de eerste domeinnaam, en in mijn blijdschap over dit hele idee de volgende avond de merknaam.
Daarmee was de basis gelegd voor het ‘project’ dat me al jaren boeit en inspireert: het vertellen van het verhaal van de regenboog, vanuit diverse disciplines, voor diverse publieken, op verschillende manieren, gebruik makend van websites en social media.
Wetenschap, een museum, verhalen over de regenboog, prachtige foto’s, een online sprookje, een boek, zo nu en dan schoolkinderen in het écht inspireren, ik doe nog steeds wat ik destijds voor ogen had, nog steeds vanuit mijn persoonlijke bevlogenheid.

Na de nodige spirituele uitstapjes ben ik The Rainbow Museum ook steeds meer ben gaan zien als een metafoor voor de nieuwe wereld, waarin de boodschappen van de wijsheid van oude culturen en religies worden omgevormd tot een regenboog van licht die ons allemaal opnieuw blij maakt.
Ieder stapje in dit proces is heel natuurlijk gezet, niets is geforceerd. Als ik niet ‘bezield’ was deed ik het even rustig aan, deed ik even andere dingen.

Rainbow Explorers zijn mensen wereldwijd die ‘met een open mind’ onderzoeken en zich realiseren dat we met verwondering en begrip naar de mooie aarde, de natuur, de verschijnselen en ons culturele erfgoed moeten kijken. Kinderen en ‘grote mensen’ die geleerd hebben dat zelfs ‘wetenschap’ subjectief kan zijn, en de aard van de natuur bestaat uit voortdurende verandering.

Als we gelukkig willen zijn, houden we ons daarom beter niet vast aan materiële dingen en vaststaande dogma’s, maar herinneren we ons de metafoor van de regenboog, die iedereen gelukkig maakt die zijn ogen ernaar richt.

Wat is regenboogkunst?

Kunst gaat niet over hoe bijzonder en duur het kunstwerk is, kunst gaat niet over individuele identiteit, nee kunst is juist een communicatievorm die bij uitstek in staat is te verbeelden wat we soms moeilijk in woorden kunnen uitdrukken: het gevoel van verbondenheid.
En zo ‘gewoon’ is een regenboog eigenlijk helemaal niet…

De regenboog is een brug tussen hemel en aarde. De regenboog is virtueel, bestaat alleen in je hoofd. Bestaat de regenboog wel echt? The Rainbow Museum is een virtueel museum. Is het wel een écht museum?
De regenboog is een symbool voor transformatie, een symbool van alle tijden, een symbool voor alle culturen, een symbool voor hoop en gelijkwaardigheid. Een symbool voor iedereen.
Ook tijdens de coronacrisis hebben mensen wereldwijd, vooral in landen als het Verenigd Koninkrijk en Australië, de regenboog als symbool voor gezamenlijke hoop en verbondenheid gebruikt.

Ik maak het mooiste museum van de wereld. Samen met de natuur en allemaal fotografen, professioneel of niet, kunstenaars en kunstenaartjes, creatievelingen, vertellers en anderszins geïnspireerden.

Ik vind de regenboog een heel mooi symbool voor een virtuele weg, een symbool dat ook tot uitdrukking brengt dat we allemaal verschillend zijn, en dat iedereen erbij hoort.

De regenboog verbindt mensen, landen, culturen, een symbool van en voor iedereen, in vreugde en verdriet.

Is The Rainbow Museum een soort ‘religie’?

Als we het werkwoord religare als de etymologische oorsprong van ‘religie’ beschouwen, is religie in wezen niets anders dan (opnieuw) verbinden, samenbinden.
In die zin verwijzen de regenboog en het museum in onze tijd, zoals ik geschetst heb, naar een globale overkoepelende ‘nieuwe religie’. Een natuurlijke religie van weinig woorden, maar met een heel bijzondere symboliek, die alle mensen begrijpen. Een soort wedergeboorte van de ‘natuurlijke religie’ zou je het ook kunnen noemen.
Als je dat een mooie manier van naar het museum en het sprookje kijken vindt, is er nog wel iets wat je misschien zal interesseren.
In het sprookje van Iris komt een tuinman voor. In de Bijbel komt het woord ‘tuinman’ precies één keer voor. Weet jij waar? (Hier!)
In het sprookje gaat een tuinman dood, en komt er een nieuwe tuinman, die de verwaarloosde tuin weer mooi maakt. Begrijp je de symboliek?

Welkom bij Rainbow Explorers Nederland

In deze tijd waarin we fysiek afstand moeten houden zorgt de regenboog voor verbinding. Wat kun je doen? Knutsel, verf of teken een regenboog. Maak er een foto van en deel die in deze groep. Wil je ook meedoen met het wereldwijde initiatief, plak dan de regenboogkunst achter je raam. De regenboog brengt ons bij elkaar.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *