Levend erfgoed en de Steen der Wijzen

Al zoekend, discussiërend en schrijvend willen we de essentie van levend erfgoed en erfgoedtransformatie vinden. Het is een proces dat vergelijkbaar is met de zoektocht naar de Steen der Wijzen. We gaan voor goud. Voor de eeuwige jeugd. We zoeken de eenduidige relatie tussen erfgoed en ons welzijn.
Ik heb nu echt het idee dat onze omtrekkende bewegingen steeds dichter naar de kern gaan. We zijn heel dicht in de buurt van een belangrijke plek, een belangrijke waarde, een belangrijk gevoel: het gevoel van ‘thuiskomen’, zoals Wim het noemde.

Vorige week blogde ik dat levend erfgoed een deuntje in je hoofd is. Toeval bestaat nog steeds niet. Gisteren kwam ik in Spoedcursus Verlichting, een bijzonder inspirerend boek van Tijn Touber, in het hoofdstuk ‘De wet van resonantie’ een passage tegen die daarop aansluit. Een passage die erfgoedprofessionals vrolijk moet stemmen, omdat er een ‘wetenschappelijk bewezen’ waarde van erfgoed voor de maatschappij beschreven wordt, een waarde buiten het professionele erfgoeddiscours. Een voorbeeld van echte erfgoedtransformatie dus. Dit is de conclusie:

Levend erfgoed heeft het vermogen mensen te transformeren, gezonder en jonger te maken.
Lees verder…

Levend erfgoed is een deuntje in je hoofd

Vanmorgen ging Sesamstraat onder meer over ‘een deuntje in je hoofd hebben’. Meteen kreeg ook ik een deuntje in m’n hoofd, en wel een reprise van de discussie die Wim en ik afgelopen woensdag hadden
– na onze voorbeschouwing van het hernieuwde Scheepvaartmuseum. Een bekend deuntje, voor wie ons kent:  onze klassieker genaamd Wat is levend erfgoed?

U moet weten, Wim en ik zijn de laatste tijd regelmatig op terrassen in de hoofdstad te vinden in gezelschap van een kop koffie. Niet als doel op zich, maar vooral om een serie discoursen over erfgoed met elkaar in verband te brengen. Uiteindelijk moet dat resulteren in een benadering van de essentie van ‘levend erfgoed’. Hoe breng je erfgoed tot leven, is de grote vraag. Wat gebeurt er als er in een geslaagde tentoonstelling door middel van dode dingen een ‘levende voorstelling’ in het hoofd van de bezoeker wordt gecreëerd? Wel, die bezoeker krijgt een deuntje in z’n hoofd, was mijn associatie vanochtend. Een deuntje dat hij als het goed is de hele dag niet meer kwijtraakt. Lees verder…

Waarde en waardering van cultureel erfgoed

Ik heb Robert M. Pirsig’s tweede meesterwerk Lila: een onderzoek naar zeden maar weer eens uit de kast gepakt. In Lila vinden we een verdere uitwerking van Pirsig’s  Metafysica van de Kwaliteit, waartoe een aanzet gegeven werd in de beroemde voorganger Zen en de kunst van het motoronderhoud: een onderzoek naar waarden. (Want kwaliteit, waarden en zeden, daar gaat onze discussie natuurlijk over.)

Was de conclusie in Zen dat kwaliteit (of waarde) als eigenschap (in onze westerse subject-object wereld) ondefinieerbaar is (niets heeft kwaliteit, kwaliteit bestaat naast subjecten en objecten als afzonderlijke entiteit), in Lila betoogt Pirsig dat we – als we kwaliteit toch willen definiëren – af moeten stappen van de wetenschappelijke (westerse) subject-object visie maar metafysisch onderzoek moeten doen naar niet-dualistische (niet aan subject of object gebonden) kwaliteit via de morele waardepatronen die met die kwaliteit geassocieerd kunnen worden. (Misschien is dat wat we in onze discussie ook willen benaderen?) Lees verder…